| laatst gewijzigd: 15 augustus 2008 | ||||
|
|
De foto's staan online
Vrijdag 27 juni 2008 zal ik naar Kenia vliegen om daar vrijwilligerswerk te gaan doen in het weeshuis Upendo Children's Centre. Elders op deze site is meer te lezen over Upendo. Ik zal in het weeshuis verblijven en me daar nuttig maken door de huismoeders te helpen met het verzorgen en vermaken van de kinderen. Daarnaast zal ik projecten in de buurt bezoeken en waar mogelijk hulp verlenen. Wat ik allemaal precies zal gaan doen weet ik nu ook nog niet, maar ik zal proberen jullie via deze site op de hoogte te houden van mijn belevingen. Naast ontwikkelingswerk zal ik ook een bijdrage leveren aan de economie door het maken van toeristische tripjes; Kenia is een erg mooi land. Daar heb ik een paar jaar geleden al wat van gezien toen ik er op trainingsstage was in het kamp van Lornah Kiplagat. Ik ben toen niet verder gekomen dan Iten en Eldoret, dus deze keer wil ik ook graag op safari. Uiteindelijk zal ik op zaterdag 9 augustus weer terug vliegen naar Nederland.
Met mijn verblijf in het
weeshuis sponsor ik de kinderen van Upendo. Dit geld is nodig om de huur
van het huis te betalen en te kunnen verzien in de basisbehoeften van de
kinderen. Het zou voor de kinderen fantastisch zijn als er ook wat geld
is om eens iets leuks te gaan doen of om speelgoed en materiaal aan te
schaffen om te kunnen spelen en knutselen. Er wordt op dit moment ook
hard gespaard om te kunnen starten met de bouw van een nieuw huis voor
de Upendo-familie. Het huidige onderkomen is te klein en heeft geen
buitenspeelplaats. Door de onrusten die begin dit jaar in Kenia waren,
konden er een tijdje geen vrijwilligers komen, waardoor het weeshuis
geen inkomsten had en er een beroep moest worden gedaan op de spaarpot
die bestemd was voor de nieuwbouw.
Nog één nachtje en dan is het
echt zover, dan vlieg ik weer naar Kenia!! Na een volle week ben ik nu
nog bezig met het regelen van de laatste dingetjes. Ik heb er echt veel
zin in!!
Om 11 uur 's
morgens ben ik van huis vertrokken en de volgende ochtend om 6 uur
Keniaanse tijd (het is hier een uur later) zijn we geland in Nairobi. De
vlucht is goed verlopen. De overstap in Londen is goed gegaan en we
hadden onderweg geen turbulentie. Voordat we,
Marieke en ik,
Kenia echt in konden, moesten we nog een visum kopen. We zaten achter in
het vliegtuig dus stonden ook achter in de rij voor een visum.
Na zo'n 1,5 uur wachten was het dan zo ver en konden we de douane
passeren. Tot onze opluchting zagen we meteen onze koffers op de band
liggen. Het is zeker met een overstap toch altijd weer spannend of je
koffers zijn aangekomen.
De kleertjes die ik
in Nederland van het sponsorgeld heb gekocht, werden hartelijk
ontvangen. De huismoeder deelde ze uit aan de kinderen nadat ze bedacht
had wie het zou passen. Trots trokken ze hun nieuwe kleren aan.
Vanmorgen hebben we met de kinderen slingers gemaakt van crêpepapier dat
ik had meegenomen en het bellenblazen vonden ze gister ook geweldig. We
hebben zojuist in de supermarkt nog maar wat extra sop gekocht.
Ik heb inmiddels aardig mijn
draai gevonden. Het blijft lastig dat het water steeds weg is, maar je
leert ermee omgaan. Ik heb al heel wat gezien. Marieke en ik gaan elke
dag op stap met Jackson of zijn vader Bernard. We zijn naar de
kinderbescherming geweest, het ziekenhuis en de school van de oudste
kinderen. Dat is zeg maar groep 3 t/m 8 van onze basisschool. Overal
waar we komen wordt het schoolhoofd erbij gehaald en die verteld ons dan
het een en ander over de school. Ook komt overal waar we komen het
gastenboek te voorschijn. Op de school zitten alleen kinderen die niet
bij hun ouders wonen. Er zijn ook vluchtelingen gekomen van de onrusten
na de verkiezingen van afgelopen december. De school heeft een groot
tekort aan geld. De man vertelde over al zijn plannen en dat zijn er
veel. Hij hoopt dan ook dat wij sponsoren vinden in Nederland en wint er
absoluut geen doekjes om dat hij graag geld van ons wil. Wij zijn ons nu
aan het beraden wat we het beste kunnen kopen. We kopen de spullen
liever zelf dan dat we geld geven.
In het Samburu park aangekomen begon de speurtocht naar wild. Voor zover je het nog wild kunt noemen dan, want het bleek dat je heel dicht bij kunt komen zonder dat ze weglopen. We hebben veel dieren gezien. De drivers hebben ook radiocontact met elkaar om door te geven dat een bepaald dier, dat wat moeilijker te traceren is, gesignaleerd is. Op een gegeven moment stonden we daar met een stel safaribusjes bij elkaar om de giraffen heen. Je krijgt dan toch wel het idee van safaripark de Beeksebergen, hoewel ik daar nog nooit geweest ben. We hebben overnacht in een klein tentenkamp aan de river met krokodillen. We zagen er één naast het kamp, maar de Kenianen verzekerden ons dat ze niet het land op konden komen, dus daar vertrouwden we dan maar op. Gelukkig was er ‘s nachts wel security aanwezig. Na een avondmaal zijn we het tentje ingedoken. Veel hebben we niet geslapen, want we werden wakker gehouden door de harde wind. De tweede ochtend zijn we op tijd opgestaan om te proberen een luipaard en leeuw te vinden. Deze zijn moeilijk te traceren en hadden we dan ook nog niet gezien. Helaas hebben we ze ook niet gevonden. Om 10 uur hebben we het park weer verlaten. Voordat we aan onze terugreis begonnen zijn we op bezoek geweest bij een Samburu dorp. Je moet je dan niet een dorp voorstellen zoals wij die kennen. Nee, het is een klein stukje grond omheind door wat takken. Daarin staan een paar kleine hutjes van takken en klei. In zo’n hutje woont een hele familie. We hebben het van binnen gezien. Ik kan je vertellen: het is lekker knus. Ze slapen op een dierenvel. In de hut is verder helemaal niets. O ja, er zaten nog wel twee piep kleine geitjes in het hutje. In zo’n klein dorpje wonen wel 250 mensen!!!! Echt niet te geloven. De kleinste kinderen krijgen les in dat dorpje en de wat oudere kinderen gaan naar de nabij gelegen public school. Ik vind het erg goed dat ook deze kinderen gewoon onderwijs krijgen net zoals alle andere kinderen in Kenya waarvoor school verplicht is. Al met al was het een hele belevenis om nooit meer te vergeten.
We zijn met de oudste kinderen
meegelopen naar hun school. Dit is een primary school en het is een
public school. In Kenia zijn de kinderen ook verplicht om naar school te
gaan. Als de ouders de kinderen thuis houden kunnen ze gearresteerd
worden. Ook de meest arme kinderen gaan dus naar school. Behalve het
uniform wordt dit volledig door de overheid betaald. De kinderen moeten
om 7 uur op school zijn. Ze moeten dan zelf hun lessen voorbereiden in
de klas, want de docenten komen pas om 8 uur. Dan beginnen ze met de
dagopening. Alle 800 kinderen komen naar het middenterrein. Daar vindt
de ceremonie plaats. Eén klas heeft de leiding. Er wordt wat gemarcheerd
en het volkslied wordt gezongen. Eerst in het Engels en daarna in het
Kisswahili. Dat ging duidelijk een stuk luider. De kinderen krijgen totaal geen
individuele instructie. Als je dat wat probeerde wisten ze daar ook
totaal geen raad mee en liepen ze snel terug naar hun tafeltje.
Uiteindelijk schreef de lerares de goede antwoorden op het bord, zodat
ze deze over konden schrijven. Dan weet je dus nog steeds niet of ze het
begrijpen. Sowieso vond ik dat de minder goede leerlingen er maar een
beetje bijhangen. We hebben ook boeken ingezien en ik moet zeggen dat ik
positief verbaasd was. De oudste leerlingen krijgen echt al wat
natuurkundige dingen. Met dat niveau lijkt me niets mis. De boeken waren
uit 2007, dus ook echt recent. Ik had verwacht dat het er in de klassen
een stuk gedisciplineerder aan toe zou gaan. De hoofdleidsters stonden
namelijk met zweepjes buiten en die ceremonie straalde ook zoiets uit,
maar ik vond het in de klas eigenlijk maar chaotisch. De kinderen waren
helemaal niet stil en luisterden niet goed naar elkaar. De lerares gaf
daarentegen een kind wel een ruk aan het oor en zette sommige kinderen
ook voor schut voor de rest van de klas, omdat hun kleding vies of kapot
was.
Story Ayub Ayub is een jongetje in Upendo van ongeveer 2,5 jaar oud. Toen hij ongeveer 6 maanden oud was heeft zijn moeder hem in de wc-pot gegooid. Ayub heeft vervolgens heel lang in het ziekenhuis gelegen en zijn moeder, die niet veel ouder zal zijn dan ik, is veroordeeld tot 10 jaar gevangenisstraf. Vorige week zijn we in de gevangenis in Nyeri geweest om te proberen te achterhalen of daar ouders van Upendo kinderen zitten. Het enige wat we toen te weten zijn gekomen is dat de moeder van Ayub in de gevangenis in Nairobi zit. Vrijdag zijn we eerst met Ayub bij zijn familie op bezoek geweest. Zijn familie is arm en woont op een half uur rijden van Nyeri. Ze wonen daar in een donker houten hutje op een prachtige locatie. Ze wonen naast een heel groen stukje land. Ayub moest eerst even wennen aan zijn tante, broertje en zusje, maar later zag je echt dat hij zich op zijn gemak ging voelen en dat hij het erg goed kan vinden met zijn tante. Het wachten was alleen op zijn oma die ergens op het land aan het werk was, dus eerst gezocht moest worden. We hebben er uren zitten wachten. Ik had echt het gevoel dat ik op pad was met het tv programma Spoorloos. Terwijl we zaten te wachten hebben we ons verbaasd over het feit dat ze de kraan gewoon nutteloos lieten stromen. Dat zou ik zelfs in Nederland niet doen en hier zijn we al helemaal zuinig met het water. Deze arme mensen leken zich er niet druk om te maken. Iets na zessen kwam oma dan eindelijk opdagen. Echt enthousiast reageerde ze niet. Ze heeft Ayub ook maar een paar minuten gezien, want het werd al donker en we moesten nog met de matatu terug dus we konden echt niet langer wachten. Oma was wel erg blij met het maismeel, de bloem en suiker die we voor haar hadden meegebracht. Gisteren zijn we naar de gevangenis in Nairobi geweest. Het blijft wonderlijk hoe het er daar uitziet. Je kunt gewoon naar binnen rijden nadat ze het hek voor je geopend hebben. De gevangenen lopen daar dan rond in hun streepjespak. Het terrein is omheind met een roestig stukje gaas, wat niet hoger is dan een schutting. Ik snap echt niet dat er niet meer beveiliging is. Ze zeggen dat het niet mogelijk is om te ontsnappen, maar ik betwijfel het. Nadat we met een intelligent ogende vrouw om tafel hadden gezeten, werd in een mum van tijd geregeld dat we de moeder van Ayub achter glas konden spreken. Het was een goed uitziende vrouw. Zoals ze daar zo zielig stond en wat begon te huilen, kregen we echt medelijden met haar. Ondanks dat ze haar zoon in de wc-pot heeft gegooid, wil ze hem nu wel graag zien. De socialworker die met ons mee was denkt dat een psychische stoornis haar destijds tot een wanhoopsdaad heeft gebracht. De bedoeling is nu dat de kinderen bij haar op bezoek gaan en dat het contact hersteld wordt. Het moet dan ook duidelijk worden of de kinderen weer bij haar kunnen gaan wonen als ze vrijkomt. Al met al een erg indrukwekkend verhaal.
Samen met Marieke, Stella en
Nienke (de andere 3 vrijwilligers van Upendo) ben ik zondag op safari
gegaan. Onze bestemming voor de eerste dag was
Op naar
Toen we aan de overkant van het meer waren kregen we een regenbui op ons dak. Het zag er onheilspellend uit. ‘S avonds regende het flink en we zagen het enorm lichtflitsen. Vandaag lazen we in de krant dat er die avond twee kinderen zijn omgekomen, doordat ze mee zijn gevoerd in een waterstroom. Echt bizar om dat dan te lezen. Wij hadden overigens totaal geen wateroverlast.
Maandag ochtend zijn we na het
ontbijt met heerlijke pannenkoeken, doorgereden naar Naivasha. Daar
hebben we Hell’s Gate bezocht. Het landschap in dit kleine park is droog
met rotswanden. Er lopen zwijnen en kuddes zebra’ s. Hell’s Gate is een
gleuf in de grond die helemaal naar
‘S middags zijn we met een
bootje
Na deze zeer afwisselende safari konden we gaan genieten van de overnachting in het hotel. Oh wat was dat heerlijk zeg die warme douche!! Ik heb er echt van genoten. Nu zijn we weer terug bij de kids van Upendo. Ze waren echt blij toen we weer terugkwamen. Dat doet erg goed.
Na bijna drie weken leven tussen de Kenianen, heb ik al een aardig beeld gekregen van het leven in Kenia. Het is duidelijk dat de overheid er hard aan werkt om Kenia op een hoger plan te brengen. Zo wordt het gestimuleerd om baby’s te laten vaccineren en is dit (en andere medische zorg) voor kleine kinderen gratis en wordt er aandacht besteed aan voorlichting. De leerplicht en gratis basisonderwijs draagt ook zeker bij aan de welvaart van het land. Al weet ik niet hoe de controle hierop is. Er zijn wel nog steeds veel weeskinderen of kinderen die om een andere reden niet bij hun ouders kunnen wonen. Er zijn heel veel kindertehuizen en heel veel socialworkers. Arme mensen die geen geld hebben voor een eigen stukje land om hun huis op te bouwen, kunnen een stukje land van de overheid gebruiken totdat het voor andere doeleinden nodig is. Aan de andere kant zijn er ook nog erg veel verbeterpunten. Mensen die om wat voor een reden dan ook niet kunnen werken hebben een probleem. Wij hebben twee hele arme families bezocht en hen wat maïsmeel, suiker en bloem gegeven. De ouders van het ene gezin waren duidelijk zwakbegaafd. Hierdoor kunnen ze geen geld verdienen. Van het andere gezin waren beide ouders overleden en moesten de twee meiden van begin twintig alles zelf zien te regelen. De inkomsten van Kenia bestaan vooral uit export van thee, koffie, bloemen en fruit. Ook het toerisme is een grote bron van inkomsten. Door het geweld na de verkiezingen komt het toerisme erg langzaam op gang. Er wordt veel over het verkiezingsgeweld gesproken. Iedereen keurt het af. Volgens onze driver was de oplossing om maar geen verkiezingen meer te houden…….. In dit gebied wonen vrijwel uitsluitend Kikuyu’s. Hier in Ruringu zitten ook wat vluchtelingen vanuit de Rift Valley, die hun huis kwijt zijn. Ook in Naivasha dat in de Rift Valley ligt, reden we langs een tentenkamp met vluchtelingen. Verder is er hier niets meer van te merken. Overal waar je komt hangt het portret van president Kibaki aan de muur. Er zijn op moment wel andere onrusten. De scholieren hebben nu examens en als protest daartegen steken ze hun scholen in brand. De exacte reden daarvan is me niet bekend. Sowieso staan hier dingen in de krant tussen de alledaagse berichten die bij ons echt de hel los zouden doen losbarsten. Dan heb ik het bijvoorbeeld over een moord op een school. Het geloof speelt hier een hele grote rol. Kenia heeft geen eigen geloof, maar er zijn heel veel verschillende geloven. In dit gebied is het merendeel aanhanger van een vorm van het Christendom. Hoe het ook zei: de mensen zijn hier over het algemeen heel aardig en gastvrij. Soms is het moeilijk om ergens weer weg te komen. Je moet overal gaan zitten en lange verhalen aanhoren en overal komt een gastenboek tevoorschijn. Op straat worden we als enige blanken uiteraard wel bekeken en vaak ook uitgelachen, maar over het algemeen bedoelen ze dat echt niet verkeerd.
Gisteren was het al een erg indrukwekkende dag, doordat baby Lucy bij
ons weg is gegaan. Upendo heeft niet de faciliteiten om voor een 2
maanden oude baby te zorgen en helemaal niet nu ze ziek is. We hebben er
daarom op aangedrongen dat er een nieuw onderkomen voor haar gezocht zou
worden. Met een busje vol mensen van de kinderbescherming zijn we naar
het politiebureau gereden waar we haar moeder te zien kregen. Ik had
totaal geen goed gevoel bij deze vrouw. In het politiebureau zaten drie
kinderen die de dag ervoor door hun vader bij zijn werkgever waren
achtergelaten. Hun moeder was al eerder weggelopen.
Samen met
Stella ben ik afgelopen woensdag aan een mooie missie begonnen: de
beklimming van
We zijn
woensdag samen met een gids c.q. drager en een kok aan de beklimming
begonnen. De eerste etappe was slechts 3 uur wandelen. Wij hadden de
neiging veel sneller te lopen dan onze gids, maar hij zij dat het beter
was om de eerste dag rustig te lopen, dus hebben we ons maar aangepast
aan dat tempo. We liepen door een mooi bos met onder andere bamboe. Op
de paden lagen drollen van olifanten. ‘Leuk, die willen we zien’ dachten
we, maar dat veranderde wel even toen de gids zei dat ze juist erg
gevaarlijk zijn. Toen we niet zover meer van het kamp verwijderd waren,
begon het nog even hard te regenen. Gelukkig hadden we regenkleding
gehuurd en duurde het niet lang. Het kamp waar we aankwamen heet Old
Moses en ligt op 3400m. We waren de eersten die er aankwamen, maar later
kwamen er nog Duitsers. Echt precies toen wij binnen kwamen begon het
weer te hozen. Dus we hadden erg geluk. De anderen waren helemaal nat
geregend. Om 6.10
uur kwamen we als eerste op de top aan. Het uitzicht was echt geweldig
gaaf!!!! We zaten niet in de wolken, waardoor we een mooi uitzicht
hadden over het wolkendek onder ons en de zon op zagen komen. We hadden
erg geluk, want het schijnt vaak bewolkt te zijn op de top en dan zie je
helemaal niets. Zo wie zo schijnt een heel groot deel van de klimmers de
top niet eens te halen, dus we hebben goed werk geleverd en daar zijn we
best trots op. Na het
ontbijt begonnen we aan onze terugtocht naar Old Moses. Het pad was veel
natter dan de dag ervoor. We hadden eigenlijk een andere weg terug
gewild, maar dat was zo nat dat dat niet veilig was. Op de heenweg had
onze gids het zwaarder dan wij, maar berg afwaarts walste hij een stuk
makkelijker door de drek heen dan wij. Na 4 uur waren we weer terug in
Old Moses.
Toen we vorige week op een bepaald ogenblik thuis in Upendo waren, kwamen er ineens vier mannen binnen met twee meisjes. Met een papier in de hand van de rechtbank kwamen ze vertellen dat ze de kinderen kwamen brengen omdat ze in Upendo geplaatst zijn. Blijkbaar had de rechter dit besloten, terwijl Upendo al vol zat en tussen de gerechtelijke uitspraak en hun komst waren er dus ook nog drie kinderen gekomen. Jackson was niet te bereiken en de huismoeder heeft niet de bevoegdheid de kinderen te weigeren dus het enige dat ze kon doen was het papier ondertekenen en zo kwam het aantal kinderen in Upendo op 21. De kinderen zaten een beetje raar te lachen en aten hun eten niet op. We gingen er maar vanuit dat het door de zenuwen kwam, maar later bleek dat ze gewoon brutaal zijn. Ze komen vanuit een weeshuis voor stoute kindertjes, maar het kan goed zijn dat het niet was omdat ze stout waren maar omdat er ergens anders geen plek was. Voor die tijd hebben ze kort in de gevangenis gezeten. Ook de reden daarvan weet ik niet. Het lijkt me alleen sowieso geen plek waar zulke kleine kinderen thuis horen. Er komen dus steeds meer kinderen bij, maar zo af en toe gaat er ook weer eentje weg. Afgelopen dinsdag zijn we met Anthony naar de kinderbescherming gegaan om hem aan zijn moeder te overhandigen. Ze hadden tegen haar gezegd dat ze er vroeg in de ochtend moest zijn. Toen we er aankwamen was ze er inderdaad. Daar waren we erg blij mee, want dat bevestigde dat ze het belangrijk vindt en haar kind graag terug wil. Ze vertelde aan Chaterine dat ze na onze komst bij haar thuis uren had zitten huilen. Ook nu zagen we soms dat ze wat emotioneel was en dat lijkt me ook niet meer dan logisch. Ondanks dat de moeder er al was moesten we toch nog heel lang wachten, want de vrouw van de kinderbescherming die over dit dossier gaat, was een brief aan het posten (althans dat is wat ze zeiden) en kwam maar niet terug. Uiteindelijk heeft een andere persoon ons geholpen en toen was het ook zo gepiept en was Atnhony weer echt van zijn moeder. We hebben haar nog wat spulletjes voor Anthony en een pak maismeel meegegeven en haar op de matatu naar huis gezet, zodat ze niet dat enorm lange stuk hoefde te lopen. Ik denk nu nog vaak "Hoe zal Anthony het nu hebben?". Ik hoop er maar het beste van en hou me eraan vast dat hij nu op de plek is waar hij hoort.
Toen we thuis kwamen van Mount
Kenya hoorden we dat de vader en moeder van Calor langs waren geweest.
Laatst hebben we ze opgezocht in de gevangenis en nu zijn ze vrij. Ze
zeiden dat ze nu een huis gaan zoeken en dan Calor komen halen. Calor
was heel erg blij. Hoe dit allemaal verder gaat is nog even afwachten,
want de kinderbescherming en rechter zullen moeten beslissen of haar
ouders haar terug mogen.
De laatste dag van mijn
verblijf in Kenia is de eerste vakantiedag van de oudste kinderen hier.
Gisteren zijn de uitslagen van de examens bekend gemaakt. De kinderen
krijgen dan te horen hoeveelste van de klas ze zijn geworden en de
eerste drie krijgen een cadeautje van de school. In Nederland is dit
echt ondenkbaar.
Na een reis van 21 uur ben ik zaterdagavond weer thuis gekomen. De reis was lang, maar is goed verlopen. Het is vreemd om te beseffen dat het leven in Upendo verder gaat terwijl ik mijn leven in Nederland weer oppak. Na 6 weken heb ik best een band met de kinderen en mensen daar opgebouwd en het is maar de vraag of ik ze ooit nog terug zie. Ik hoop dat Jackson en Tessa mij op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Ik ben erg benieuwd hoe het bijvoorbeeld gaat aflopen met Calor die waarschijnlijk binnenkort weer terug gaat naar haar ouders. Calor is een van de kinderen waarmee ik een wat hechtere band had. Ook van andere kinderen is het nog niet duidelijk hoe het komende tijd met ze verder zal gaan en over hun verdere toekomst valt natuurlijk helemaal nog weinig te zeggen. Janet is vastberaden dat ze na de high school naar Nederland wil om rechten te sturen en hier de rest van haar leven te blijven. Ik hoop dat haar wens uitkomt en ik haar hier in Nederland mag ontvangen. Ik ben alle kinderen van Upendo, de huismoeders Chaterine en Janet en natuurlijk Jackson heel erg dankbaar voor de mooie tijd die ze me hebben gegeven in Kenia. Ik ben een hele ervaring rijker en heb een goed inzicht gekregen van het leven daar. Ik hoop dat ik tijdens mijn verblijf wat voor hen en het land heb kunnen betekenen. De kinderen waren ons in ieder geval erg dankbaar en vonden het jammer dat we weer weggingen. Ze hebben me echt het gevoel gegeven dat mijn verblijf waardevol voor ze was. Ik wens Upendo veel goeds in de toekomst en ik hoop nog een keer terug te kunnen om de kinderen en het nieuwe huis ze zien!
Ik wil vrienden en familie
bedanken voor alle lieve reacties en natuurlijk voor het
sponsorgeld waarvoor ik veel goeds heb kunnen doen. Van het
sponsorgeld heb ik naast spullen voor Upendo ook voedselpakketten kunnen kopen voor onder andere
de familie van Ayub en voor andere zeer arme families. Ik heb 800
schoolkinderen blij kunnen maken met een potlood, puntenslijper en gum
of inkt. De foto's staan online.
|
|
Nijmegen, 18 mei 2008
Nyeri, 28 juni 2008
